Sağlık Hukuku ve Danışmanlığı

Genel manada malpraktis; kişinin bilgisizlik, dikkatsizlik, çalışma ortamı, ihmal ve tedbirsizlik nedeniyle karşı tarafa zarar vermesi olarak tanımlanabilir. Tıp hukuku açısından hatalı tıbbi uygulama olarak da adlandırılan malpraktis; teşhis, tedavi bakım ve bakım sonrası dönemde hekim sorumluluğunda gelişen, hastanın hayati ve sağlık durumuna doğrudan etki eden, istenmeyen olaylardır.

Komplikasyon, gerçekleştirilen tıbbi müdahale neticesinde ortaya çıkan beklenmedik ve istenmeyen durumdur. Doktor tarafından gerekli özen gösterildiği halde engellenemeyen olumsuz durumlardır.

Hasta hekim ilişkisinden kaynaklanan bir davada mahkeme, olayın malpraktis mi, yoksa komplikasyon mu olduğuna karar verirken, tıbbi bilirkişi tarafından yapılacak belirlemeyi göz önünde bulundurur. Bu tıbbi bilirkişi de Adli Tıp Kurumu’dur.

Doktor, tedaviyi uygulamadan önce özenli davranarak doğru teşhisi bulmakla yükümlüdür. Teşhis hataları başka bir şart aranmasına gerek olmaksızın uygulama hatası yani malpraktis sayılmaktadır.

Kural olarak komplikasyon halinde hekime sorumluluk yükletilemez. Fakat komplikasyon takibi iyi yönetilemez ve komplikasyon malpraktise dönüşür ise hekim sorumlu tutulabilir. Hekimler tarafından hasta için öngörülebilir komplikasyonlara yönelik gerekli tedbirler mutlaka gözetilmelidir.

Estetik müdahalelerde tıbbi uygulama hatalarında sorumluluk kusur sorumluluğudur ve doktorun bu sorumluluğu için ölçüt olarak, deneyimli bir uzman hekim esas alınmaktadır.

Kanunumuzda açık bir hüküm bulunmamakla birlikte doktor ve hasta arasında kurulan hukuki ilişki vekâlet sözleşmesinin konusunu oluşturmaktadır. Bunun yanında estetik uygulamalarda doktor hastaya bir netice taahhüt etmekte ise bu ilişkinin bir eser sözleşmesi olduğu kabul edilmektedir.

Hasta ve gerekli durumlarda yakını, yapılacak olan tıbbi müdahalenin tüm detaylarını bilmeli, ortaya çıkabilecek komplikasyonlar hakkında açıkça bilgilendirilmelidir. Tedavinin reddedilmesi halinde ortaya çıkabilecek olumsuzluklar da hastaya anlatılmalıdır. Hastanın, hastalığı hakkında yeterince aydınlatılmadan alınmış aydınlatılmış onam formları hukuken geçersizdir. Belirtmek gerekir ki aydınlatma hastanın eğitim, sosyal ve kültürel durumu göz önünde bulundurularak anlayabileceği şekilde olmalıdır.

Doktorun, rıza olmaksızın bir hastaya müdahalede bulunma yetkisi yoktur. En basit tıbbi müdahaleden en ağır cerrahi operasyonlara kadar bütün tıbbi müdahalelerde hastanın tıbbi müdahale için onamı gereklidir. Yazılı onam olmadan yapılan tıbbi müdahaleler hukuka aykırı kabul edilmektedir.

Hastadan alınan genel onam beyanları ve imzalatılan format belgeler hukuken geçerli bir onam sayılmamaktadır.

Tıbbi müdahale hatalarına bağlı olarak açılacak olan tazminat davası, durumun öğrenildiği andan itibaren 2 yıl ve her durumda fiilden itibaren 10 yıl içerisinde açılmalıdır. Durumun ve meydana gelen zararın özelliğine göre de bu süreler uzatılabilmektedir.

Burada doktorun çalıştığı yere göre bir ayrım yapmak gerekecektir: eğer devlet hastanesi veya üniversite hastanesinde çalışan bir hekim ise idare mahkemesinde, eğer bağımsız çalışan ya da özel hastanede çalışan bir hekim ise tüketici mahkemelerinde dava açılması gerekmektedir.